Cultuur aan de paal !

Meer en meer wordt kunst enkel vanuit een financieel perspectief benaderd. Onlangs nog kregen P&W een woordvoeder van Sotheby’s over de vloer om het te hebben over de recordverkoop, door het concurrerende veilinghuis, van “De Schreeuw” van Munch. Maar ook als het om minder bekende artiesten gaat – de overberoemde schilder is tenslotte wel ergens moeten beginnen – ligt het geld, subsidies in hun geval, vaak centraal.

De aftredende Nederlandse regering moet besparen, zoveel is duidelijk. Wat haar keuzes ook waren geweest, in elk geval zouden er (groepen) mensen door haar beslissingen zijn getroffen. Ik zou er, in alle eerlijkheid, liever voor zorgen dat alleenstaande werkloze moeders en alleenstaande werklozen tout court hun uitkeringen volledig behouden dan de culturele sector de garantie geven dat alle subsidies van de afgelopen jaren onverminderd verder worden gezet. En zo zal waarschijnlijk een groot deel van de minder goed gestelde mensen in Nederland, dat zich sowieso geen kunst kunnen veroorloven en bovendien maar weinig oor hebben naar vaak elitaire voorstellingen, er ook over denken. Enkel : deze redenering klopt niet, en zowel uittredend (VVD – liberaal) Staatssecretaris van Cultuur Zijlstra als zijn adviesorgaan ter zake, de Raad voor Cultuur, zijn zich hiervan bewust.

Ik meen niet voldoende over het culturele beleid van onze noorderburen te weten om mij hier uitgebreid over uit te laten. Doch stel ik een aantal analogieën vast tussen de aanpak van deze schuldencrisis door de respectievelijke Europese overheden, als het over cultuur gaat. Zo verscheen bijvoorbeeld in De Volkskrant van 10/05/11 een artikel getiteld “Kleinere theatergroepen slaan alarm” (1), een titel dat wat eerder bijna letterlijk door een Vlaamse krant was gebruikt met betrekking tot de pijnlijke besparingsronde waartoe Vlaams minister van Cultuur Schauvliege de sector had gedwongen. Ook de beeldende kunst, en zelfs een aantal bibliotheken, klaagden over subsidievermindering of zelfs – afschaffing.

Een aantal waarnemers zagen hierin de NVA touch, daar deze partij, zoals alle andere rechtse en / of liberale partijen ter wereld, er nooit een geheim van had gemaakt dat het ondersteunen van cultuur haars inziens geen taak van de overheid was. Uiteraard speelt ook hier een politieke strategie mee : de meeste (vaak links getinte) artiesten steunen immers regelmatig knelgroepen zoals asielzoekers in hun strijd, en bovendien hebben ze het lef om te ijveren voor het behoud van de Belgische Staat. Hoe dat in Nederland zit week ik niet. Wel weet ik dat als je tegen onverdraagzaamheid wil opkomen, cultuur het meest doeltreffende vreedzame wapen is…

Maar wat is er nu werkelijk aan de hand met dat gesnoei in cultuur in Nederland ? Ten eerste verliest elke instelling, volgens Matthijs Van Nieuwkerk (2), een vierde van haar subsidies en moet een derde ervan een nieuwe aanvraag indienen wegens onvolledige informatie ten opzichte van de doelstellingen en de projecten voor de periode 2013 – 2016. Theatergroep Kwatta (die jeugdtheater produceert), om maar een voorbeeldje te noemen, krijgt in het rapport van de Raad (3) een ongunstig advies, al blijkt deze groep in het verleden wel enige openbare steun te hebben genoten en al schrijft het adviesorgaan in zijn memorandum dat “Kwatta […] een herkenbare artistieke stijl [heeft] en […] doordachte voorstellingen van voldoende kwaliteit [levert].” Tevens “laat Kwatta […]in zijn theatervoorstellingen verschillende disciplines aan bod komen (muziek, objecten, beweging).

Volgens de Raad, die deze oefening wellicht allesbehalve aangenaam vond, luiden de algemene trends inzake bezuinigingen als volgt (4) : “De bezuinigingen slaan gaten in het cultuurbestel. Met name talentontwikkeling en een pluriform cultuuraanbod staan onder druk.[…] Door de bezuinigingen komen broedplaatsen van hoogwaardige, vernieuwende producties in een kwetsbare positie. Zo zal bij de postacademische instellingen voor beeldende kunst de rijkssubsidie na 2016 wegvallen. In deze sector verliest talent een belangrijk platform, omdat een aantal presentatie-instellingen uit de basisinfrastructuur verdwijnt. In de sector Podiumkunsten krijgen de productiehuizen geen rijkssubsidie meer. […] Een ander gevoelig verlies is het verdwijnen van de zogenoemde ‘e-cultuur instellingen’ uit de basisinfrastructuur. De digitale productie van kunst en cultuur verdient volgens de Raad een volwaardige plek in het bestel. Voor veel jongeren zijn digitale kunst en digitaal toegankelijke cultuuruitingen namelijk belangrijke toegangspoorten tot de culturele sector.

Waar zou “DJ e-Rik”, de piepjonge (blijkbaar über-getalenteerde…) schoolverlater en muzikale e-experimenteerder die gisteravond bij Van Nieuwkerk aan tafel zat, ongetwijfeld een Tiësto in wording, nu heen moeten mocht hij niet van de steun van een bekende platenlabel genieten ? Wie weet, misschien bij Numediart (5), in het Waals-Belgische Bergen, een vernieuwende instelling afhankelijk van de plaatselijke universiteit die net haar “muzikale informaticadagen” achter de rug heeft. Alleszins niet bij Digital Art Breda, als ik het rapport goed heb gelezen…

Wat er ook van zij, het zou zeker niet slecht zijn mochten onze machthebbers nu en dan van de mens een andere opvatting uitstippelen dan dat van een functioneel dier. In dit opzicht is en blijft kunst voedsel voor gedachten van morgen

______________

(1) Bron : http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/2421421/2011/05/10/Kleinere-theatergroepen-slaan-alarm.dhtml

(2) in DWDD (Vara!), uitzending van 21/05/12

(3) Bron : “Advies Culturele Basisinfrastructuur 2013 – 2016”, blz. 95 – 97  

URL : http://www.cultuur.nl/Upload/Docs/subsidieperiode%202013-2016/Slagen%20in%20Cultuur.pdf

(4) Bron : http://www.cultuur.nl/10/118/actueel/raad-voor-cultuur-talentontwikkeling-onder-druk.aspx 

(5) Website : http://www.numediart.org/

2 + 1 = 4 (ou “à liberté, liberté et demie”)

La liberté d’association (et même une certaine liberté de secret) est-elle dissociable de la liberté d’expression, et donc aussi de la liberté de contestation…

Archives

December 2017
M T W T F S S
« May    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 4 other followers